Verbeter de wereld begin bij de ander!

Voeg waarde toe

Coachend leiderschap

Een kandidaat wordt door ons getest voor een zware managersfunctie. Wij adviseren negatief omdat wij in zijn profiel niet of nauwelijks leiderschapstalenten aantroffen. Wel hele sterke sociale vaardigheden. Typisch voorbeeld van ‘prima mens maar niet als leider of manager’.

Opdrachtgever leest het rapport en belt mij met de mededeling dat ons negatieve advies binnen de organisatie niet helemaal begrepen wordt. Kandidaat wordt door ons immers beschreven als een goede coach en dat is precies wat men van de nieuwe leidinggevende verwacht. Hebben wij wel helemaal goed begrepen waar men naar op zoek is? Niet voor niets wordt in de functiebeschrijving gesproken van een ‘span of support’ in plaats van ‘span of control’.

Soms helpt het als je de wereld een beetje platter voorstelt dan die is. Dit was zo’n moment. “Beste Hans” zei ik (zo heet mijn opdrachtgever niet echt trouwens). “Stel je voor dat je een auto wilt gaan kopen. Je hebt bedacht dat het wel erg handig zou zijn als je nieuwe auto een grote laadruimte heeft. Dat vertel je aan de autoverkoper en die begint te glimmen: “Ik heb precies wat u zoekt meneer, loopt  u maar even mee”. Je loopt met de man mee naar het achterterrein en daar wijst hij je een schitterende paardentrailer aan. Zou je die kopen? Waarschijnlijk niet. Waarschijnlijk ga je de verkoper vertellen dat de laadruimte weliswaar heel behoorlijk is, maar dat het toch echt een auto moet zijn.”

Bij selectievraagstukken is het van belang vooraf vast te stellen welke competenties ‘delegeerbaar’ zijn en welke niet. De makkelijkste manier om dat te doen is je af te vragen wanneer het mis gaat. Als uw nieuwe auto groen is in plaats van blauw gebeuren er geen ongelukken. Als de laadruimte onvoldoende is ook niet, u bent hooguit iets minder blij en desnoods huurt u voor uw vakantie een aanhangwagen (of een paardentrailer). Ongemakken met andere woorden die u kunt compenseren. Wanneer het stuur of de motor ontbreekt gaat het gegarandeerd mis, sterker nog, u komt waarschijnlijk (en hopelijk) niet eens van het parkeerterrein af.

Coachend leiderschap vereist eerst en vooral basale leiderschapseigenschappen, intrinsieke dominantie, overwicht, besluitvaardigheid en ik-sterkte. Dat geldt ook voor taakgericht leiderschap, situationeel leiderschap of welke andere leiderschapsstijl ook maar gevraagd wordt.

Tenslotte:

Als de nieuwe manager over de basale leiderschapstalenten (de motor en het stuur) zou beschikken wat is dan vervolgens nodig voor een coachende leiderschapsstijl? Twee cruciale eigenschappen, namelijk: (1) Empathie (inlevingsvermogen), interesse in mensen en het vermogen om aan te voelen wat op het betrekkingsniveau (gevoelens en gedachten) speelt ook als daar geen concrete signalen voor beschikbaar zijn. (2) Begrensde hulpvaardigheid (bijstaan zonder overname), de ander helpen zichzelf te helpen.

PV 30-04-2010