In de economiebijlage van De Volkskrant van zaterdag 27 februari gaven vier mannelijke topbestuurders nog maar eens advies over wat vrouwen moeten doen en laten voor een plek in het old boys network.
Het eerste advies dat de dames wordt meegegeven; ‘blijf jezelf’. Feike Sijbesma, bestuursvoorzitter van DSM stelt dat diversiteit een strategische keuze is en dat ‘leuk’ of ‘sociaal wenselijk’ wat hem betreft geen parameters zijn. Vrouwen brengen nu eenmaal andere kwaliteiten mee en die heeft men aan de top keihard nodig. Een prima uitgangspunt. Dat zouden meer mensen moeten zeggen en vooral ook doen.
Vervolgens krijgen de dames een aantal tips mee die mijns inziens volkomen haaks staan op het advies ‘blijf jezelf’. Job Cohen bijvoorbeeld, overigens iemand die in mijn ogen uitstekend vorm geeft aan diversiteitbeleid, zegt dat vrouwen ‘moeten ophouden in het openbaar te zeggen waar ze niet goed in zijn’. Mmmmm…. Volgens mij is ‘publieke zelfkritiek’ nu juist een fantastische competentie waar veel topmensen in de afgelopen jaren een zwaar gebrek aan hebben getoond. Niet erg mannelijk en vrouwen kunnen er beter ook maar mee ophouden is dus eigenlijk het advies, want het zet hen in de race naar de top op achterstand.
De goed bedoelde adviezen van de vier topbestuurders hebben met elkaar gemeen dat ze allemaal zeggen dat vrouwen zich wat mannelijker moeten gedragen. Dingen doen die mannen in dezelfde situatie ook zouden doen, dingen laten die mannen ook niet zouden doen. Maar hoe zit het dan met ‘blijf jezelf’?
Een interessante bijdrage aan deze discussie leverde mijn naamgenoot (geen familie) Roos Vonk maandag eveneens in de Volkskrant. Strekking van haar bijdrage, die ik onderschrijf, is dat in een selectieproces competenties lang niet altijd leidend zijn en dat onbewuste motieven vaak domineren.
Als´blijf jezelf´ klopt, kan dat alleen maar betekenen dat vrouwen juist niets zouden moeten veranderen. Dan blijft over dat juist mannen moeten veranderen om ´meer vrouwen aan de top´ te realiseren.
Op organisatieniveau zouden de heren dat moeten doen door af te stappen van slappe beleidsvoornemens als: ‘bij gelijke geschiktheid gaat de voorkeur uit naar een vrouw’.
Gelijke geschiktheid is immers een subjectief begrip. Eén van de belangrijkste (onbewuste) selectiecriteria is bijvoorbeeld ‘soort zoekt soort’. Alleen spijkerharde strategische keuzes zijn effectief, zoals: ‘De directie van deze onderneming bestaat uit evenveel vrouwen als mannen dus als het maximum aan mannen is bereikt, is ‘vrouw zijn’ een hard criterium bij het vervullen van de volgende vacature’.
Dat geldt voor het hoogste niveau, maar ook op het kleinste niveau moeten mannen hand in eigen boezem steken. Want kijk maar om je heen. Wie zorgt nog steeds voornamelijk voor de kinderen, doet de was, staat er op het schoolplein en kookt het eten?
Op een of andere manier zijn mannen er om culturele of aangeboren redenen niet goed in om zelfs in relationeel verband getalenteerde vrouwen vrij te maken en te ondersteunen in het maken van carrière. Ben benieuwd wat het oordeel van de echtgenoten van de heren bestuurders hierover is en (belangrijker nog) wat hun eerlijke eigen oordeel daarover is. De eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat ondergetekende het zelf niet zo goed gedaan heeft.
